Değer Zinciri

Müşteriden siparişin alınmasından itibaren ürünün müşteriye teslim edilmesi aşamasına kadar gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin bileşkesidir.

Değer zincirinde iki tür faaliyet bulunur..

  • Değer üreten faaliyet: Müşterinin ücretini ödemeye razı olduğu ve ürüne fonksiyon, şekil, kalite anlamında katkı sağlayan her türlü aktivite ve süreçlerdir.
  • Değer üretmeyen faaliyet: Değer harici olan tüm aktivitelerdir. Bilginin ya da ürünün nihai haline, fonksiyonuna etki etmeyen ve müşterinin ücretini ödemeye rıza göstermediği her tür aktivite ve süreçlerdir. Değer zincirinde ki kayıplar (MUDA) genel itibarı ile yedi ayrı formda bulunurlar.

Değer Zinciri Bileşenleri

  • TAKT Zamanı (Takt time): Müşterinin hangi sıklık ile ürün istediğini belirten zamandır. Toplam kullanılabilir üretim zamanı / Toplam müşteri talebi formülü ile hesaplanır.
  • Envanter bekleme Zamanı (Inventory waiting time) : Malzeme veya yarı mamulün depoda veya ara süreçlerdeki bekleme zamanıdır. Takt zamanı x bekleyen ürün adedi olarak hesaplanır. (Değer üretmeyen zaman: MUDA)
  • Proses İşlem Zamanı (Process Time) : Ürünün süreç içerisinde işlem görmesi için gereken zamandır. (Değer üreten zaman: Değer)
  • Çevrim zamanı (Cycle Time) : Sürecin hangi sıklık ile bir adet ürünü çıkardığını gösteren zamandır. Proses işle zamanından farklıdır. Bazen aynı anda birden fazla ürün aynı proseste işlem görebilir. Bu durumda çevrim zamanı proses işlem zamanında daha küçük olur.
  • Üretim Zamanı (Lead Time) : Ürünü müşteriye verebilmek için harcanan tüm zamanların toplamıdır. [Lead Time = ∑ ( Process Time + Inventory Waiting time)]
  • Ham madde (Raw material) : Tedarikçiden alınmış ancak proseslere girmemiş, işlem görmeyi bekleyen tüm malzemeleri ifade eder.
  • Yarı mamul (Work in process) : Proseslerden giriş yapmış ancak tamamlanmamış tüm malzeme ve yarı mamuller. (Depo sonrasından bitmiş ürün sevkiyat deposuna kadar.)
  • Bitmiş Ürün (Finished goods) : Proseslerden geçmiş ve sevk edilmeyi bekleyen tüm ürünler.